Terugblik | LOB en LLO – unexpected?

Terugblik | LOB en LLO: unexpected?

Workshop over de samenhang tussen loopbaanleren en een leven lang ontwikkelen

Op woensdag 20 mei verzorgden Miranda Bult (Talland College en Expertisepunt LOB) en Margret Mulders (Euroguidance) tijdens de CVI‑conferentie de workshop ‘LOB en LLO – unexpected?’.
In deze workshop stond de samenhang tussen loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) en leven lang ontwikkelen (LLO) centraal. De deelnemers gingen met elkaar in gesprek over de vraag hoe je jongeren kunt voorbereiden op een toekomst met onverwachte wendingen, en welke rol LOB daarin kan spelen
Er werd stilgestaan bij hoe LOB kan bijdragen aan veerkracht en wendbaarheid. Vaardigheden die, naast loopbaancompetenties, belangrijk zijn voor een leven lang ontwikkelen.

LOB en LLO: verbonden in inhoud, verschillend in taal

Tijdens de workshop bespraken we waarom LOB en LLO volgens ons nauw met elkaar verbonden zijn. Tegelijkertijd kwamen ook de vraagstukken en knelpunten aan bod die rondom dit thema leven in onderzoek en in de publieke dialoog.
Een belangrijk startpunt daarbij is taal. Zowel LOB als LLO kent eigen vakjargon. Dat jargon wordt gebruikt door verschillende groepen en rollen in het werkveld, zoals beleidsmakers, onderzoekers en professionals in onderwijs en arbeidsmarkt.
Marian Thunnissen schreef hierover een interessant stuk op LinkedIn, waarin zij ingaat op de taal die wordt gebruikt binnen LLO: https://www.linkedin.com/pulse/llo-jargon-hoe-maken-we-het-begrijpbaar-marian-thunnissen-zzofe/.
Hoewel haar post zich richt op LLO, laat deze ook zien dat de taal rondom LOB specifiek is. Juist die verschillen maken de verbinding tussen LOB en LLO soms uitdagend.

Bruggen tussen beleid en praktijk

Tegelijkertijd benoemt Marian ook positieve aanknopingspunten. De zogenoemde LLO‑aanjagers – en vanuit ons perspectief ook LOB‑LLO‑aanjagers – spelen een belangrijke rol. Zij slaan een brug tussen beleidstaal en praktijk en zorgen ervoor dat professionals elkaar beter begrijpen.
Wanneer we elkaar verstaan, ontstaat ruimte om LOB en LLO sterker te verbinden. In dat geval spreken we over life long guidance: doorlopende loopbaanondersteuning gedurende het hele leven.

Europese inzichten over LOB en LLO

Andere landen laten zien hoe die verbinding vorm kan krijgen. Euroguidance heeft hierover recent een verkenning uitgevoerd, waarin een aantal landen is onderzocht op de samenhang tussen LOB en LLO: https://www.euroguidance.nl/verkenning-lifelong-guidance-als-sleutel-voor-een-toekomstbestendige-arbeidsmarkt/.

De belangrijkste inzichten uit deze verkenning zijn:

• Integraal beleid en samenwerking tussen ministeries zijn noodzakelijk.
• Structurele verankering in onderwijs en arbeidsmarkt is een voorwaarde om LOB en LLO breed te laten landen.
• Professionalisering van loopbaanbegeleiders krijgt in Nederland nog beperkt prioriteit, terwijl dit belangrijk is voor kwaliteit.
• Toegankelijkheid en inclusie vormen een basis voor loopbaanbegeleiding voor iedereen, in alle levensfasen.
• De koppeling tussen LOB en LLO draagt bij aan duurzame inzetbaarheid.

Keuzevrijheid en maatschappelijke relevantie

Het laatste punt raakt aan een actueel vraagstuk: moeten studenten volledig vrij kunnen kiezen, of is het wenselijk hen ook te ondersteunen bij keuzes die maatschappelijk relevant zijn?
Jouke Post schreef hierover een artikel: https://www.saxion.nl/nieuws/2026/april/jouke-post-schrijft-whitepaper-ter-gelegenheid-100-jarig-bestaan-nederlandse-stichting-voor-psychotechniek-de-goede-loopbaan.

Tijdens de workshop werd duidelijk dat de meningen hierover uiteenlopen. Tegelijkertijd is dit een gesprek dat veel deelnemers herkennen als relevant voor deze tijd.

Veel uitwisseling en gedeelde vragen

Door de grote belangstelling konden we in groepen met veel deelnemers het gesprek voeren. Er leven nog veel vragen, zoals:

• hoe richt je LLO goed in;
• hoe vinden LOB en LLO elkaar binnen een mbo‑instelling;
• hoe positioneer je alumnibeleid als onderdeel van leven lang ontwikkelen.

Ook werden mooie voorbeelden gedeeld. Voor meer good practices, onder andere over alumnibeleid, verwijzen we naar Expertisepunt LOB: https://www.expertisepuntlob.nl/themas/de-verbinding-tussen-lob-alumni-leven-lang-ontwikkelen.

Tot slot

De workshop leverde veel inspiratie en nieuwe inzichten op. Tegelijk is duidelijk dat we over de verbinding tussen LOB en LLO nog niet zijn uitgepraat.