Blog | Alumni als verbindende schakel tussen LLO en lifelong guidance
Blog | Alumni als verbindende schakel tussen LLO en lifelong guidance
Alumni zijn een cruciale schakel in zowel Leven Lang Ontwikkelen (LLO) als Lifelong Guidance. Door oud-studenten actief te betrekken, kunnen scholen loopbaanbegeleiding en ontwikkeling laten doorlopen, ook ná het behalen van een diploma.
Alumni vormen een natuurlijke schakel tussen LLO en Lifelong guidance (LOB). Waar LOB traditioneel gezien vooral gericht is op jongeren of studenten, en LLO vaak op lerende volwassenen, verbindt alumnibeleid deze domeinen met elkaar. Lifelong guidance gaat uit van het idee dat mensen gedurende hun leven toegang moeten hebben tot begeleiding, informatie en ondersteuning bij loopbaankeuzes. Alumnibeleid maakt het mogelijk om deze begeleiding ook in latere loopbaanfasen te blijven bieden.
Meerwaarde van alumnibeleid voor onderwijs en arbeidsmarkt
In een snel veranderende arbeidsmarkt, waarin loopbanen steeds dynamischer worden, is voortdurende ontwikkeling essentieel. Dit onderstreept het belang van een Leven Lang Ontwikkelen (LLO), door Kuijpers en Draaisma (2019) omschreven als het gedurende het hele leven (pro)actief ontplooien van kwaliteiten op basis van motieven en mogelijkheden, gericht op duurzame inzetbaarheid, zingeving en bijdrage aan samenleving en werk. Lifelong Guidance ondersteunt dit proces. Onderwijsinstellingen spelen in dit veranderende speelveld een cruciale rol als partners voor leren, werken en ontwikkelen, niet alleen voor jongeren, maar voor mensen van alle leeftijden, een leven lang.
In dit bredere perspectief vormen alumni een belangrijke schakel tussen onderwijs en arbeidsmarkt en verbinden zij leren, werken en een leven lang ontwikkelen. Zij kunnen als rolmodel of ‘near-peer’ mentor fungeren, gastlessen verzorgen en via netwerken, stages en vacatures de brug slaan naar de arbeidsmarkt (Rodriguez & Garcia, 2020), terwijl zij zelf profiteren van scholings- en professionaliseringsactiviteiten (LLO) in een doorlopende, wederkerige relatie.
Alumnibeleid in ontwikkeling
Hoewel alumnibeleid in het hoger onderwijs al langer gangbaar is (Gallo, 2018), bevindt het zich in het mbo nog volop in ontwikkeling: steeds meer instellingen erkennen het belang en formuleren ambities, maar een structurele inbedding en duidelijke koppeling met LLO en loopbaanbegeleiding (LOB) ontbreken nog vaak. Tegelijkertijd ontstaan er in de praktijk steeds meer inzichten en voorbeelden die laten zien hoe alumnibeleid een krachtige bijdrage kan leveren aan de verbinding met de arbeidsmarkt, LLO en Lifelong Guidance.
Begrippen:
- Alumni zijn personen die een opleiding hebben afgerond aan een onderwijsinstelling, maar kunnen ook deelnemers aan kortdurende of niet-formele trajecten omvatten (McDearmon, 2013). Zij vormen een diverse groep en beschikken over waardevolle kennis, ervaring en netwerken (Rodriguez & Garcia, 2020).
- Alumnibeleid omvat strategieën en activiteiten waarmee instellingen duurzame, wederkerige relaties met alumni opbouwen (Iskhakova et al., 2016). Dit draagt bij aan onderwijskwaliteit en arbeidsmarktaansluiting (Gallo, 2018) en versterkt een leven lang ontwikkelen. Hiermee kan een onderwijsinstelling zich positioneren als centrale opleidingspartner voor een leven lang ontwikkelen (De Grip & Pleijers, 2019; De Grip, 2021).
Praktijkinzichten uit Nederland en Finland
Status van alumnibeleid
De ontwikkeling van alumnibeleid verschilt tussen Finland en Nederland, maar laat ook duidelijke patronen zien. In Finland bevindt alumnibeleid zich vaak nog in een beginfase en zijn activiteiten regelmatig afhankelijk van individuele initiatieven. Opvallend is dat instellingen soms al activiteiten uitvoeren die onder alumnibeleid vallen, zonder deze zo te benoemen. In Nederland is alumnibeleid vaker strategisch verankerd, maar blijft de uitvoering afhankelijk van betrokkenheid binnen teams: “Alumni activities are supported by the school board, but effectiveness of implementation depends on the academy.”
Betrokkenheid van alumni
In de praktijk blijkt dat instellingen verschillen in hoe en wanneer zij alumni betrekken, maar dat vroege betrokkenheid duidelijke meerwaarde oplevert. In Finland ligt de nadruk nog vooral op studenten die bijna afstuderen of recent zijn afgestudeerd, terwijl in Nederland alumni vaker al vanaf het begin van de student journey worden betrokken, bijvoorbeeld tijdens introductiedagen of loopbaanoriëntatieweken. Deze aanpak versterkt het gevoel van trots en verbondenheid: “Students feel connected to their field of study, not to the whole school. Alumni work must reflect that.” en “Proud students become connected alumni.”
Een belangrijk inzicht is dat succesvolle implementatie vraagt om een combinatie van top-down sturing en bottom-up betrokkenheid. Niet alleen strategie, maar juist draagvlak in de organisatie is bepalend: gebrek aan commitment belemmert implementatie, terwijl gemotiveerde ambassadeurs het verschil maken. Succesvolle instellingen combineren een centrale aanpak, bijvoorbeeld via een alumni office, met actieve betrokkenheid vanuit opleidingen, zodat activiteiten duurzaam worden ingebed en doorontwikkeld.
Een aantal aanbevelingen voor onderwijsinstellingen die voortkomen uit de bevindingen:
- Investeer in strategische verankering: Zorg ervoor dat alumnibeleid deel uitmaakt van de centrale visie en strategie van de instelling, met duidelijke doelstellingen, rollen en verantwoordelijkheden.
- Betrek alumni vanaf het begin: Introduceer alumni al in de eerste jaren van de opleiding. Dit versterkt de verbondenheid van studenten met de instelling en verhoogt de kans op langdurige betrokkenheid.
- Zorg voor draagvlak: Creëer bewustwording bij docenten en directeuren over de waarde van alumnibetrokkenheid en -beleid. Zorg voor commitment van zowel het management als het personeel.
- Begin klein en schaal op: Start met kleinschalige pilots die aansluiten bij de behoefte van opleidingen of sectoren. Gebruik succesvolle voorbeelden om verdere implementatie mogelijk te maken.
Voordelen van goed alumnibeleid in het kader van lifelong guidance en leven lang ontwikkelen:
- Voor onderwijsinstellingen: Alumni leveren waardevolle feedback voor onderwijs en curriculum en versterken de verbinding met de arbeidsmarkt; daarnaast vormen zij een belangrijke doelgroep voor LLO.
- Voor studenten: Alumni ondersteunen loopbaanoriëntatie en -ontwikkeling door hun kennis, ervaring en netwerken te delen (Fung, 2022; Rodriguez & Garcia, 2020).
- Voor de arbeidsmarkt: Alumni fungeren als ‘ogen en oren’ en bieden inzicht in actuele en toekomstige competentiebehoeften (Ebert et al., 2015).
- Voor alumni: Zij blijven zich ontwikkelen via scholing, coaching en netwerken, in een wederkerige relatie met de onderwijsinstelling.
Er ontstaat een verschuiving van het traditionele beeld van alumni als ‘afgestudeerden’ naar alumni als actieve, strategische partners die waarde toevoegen vóór, tijdens en na de opleiding, een leven lang.
De maatschappelijke opgaven rondom arbeidsmarktkrapte en duurzame inzetbaarheid vragen om toekomstbestendig onderwijs en een flexibele en wendbare arbeidsmarkt. Alumnibeleid biedt onderwijsinstellingen een concreet en krachtig instrument om deze ambitie vorm te geven. Door alumni structureel te betrekken, kunnen instellingen de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt versterken, bijdragen aan LLO en een lerende gemeenschap creëren waarin studenten, alumni, werkgevers en docenten elkaar blijven ontmoeten en inspireren, een leven lang.
Noot
Dit artikel verkent het belang van alumnibeleid en deelt inzichten uit het Erasmus+ project “Effective Alumni Policies and Practices in Finland and the Netherlands”[1], uitgevoerd door CINOP en het Finse Samiedu. Het veldonderzoek naar alumnibeleid en -activiteiten geeft een goed beeld van hoe mbo‑instellingen omgaan met alumnibetrokkenheid, welke kansen, successen en uitdagingen zij ervaren. Dit artikel deelt alvast enkele eerste inzichten en laat zien hoe alumnibeleid kan bijdragen aan de verbinding tussen onderwijs, arbeidsmarkt en een Leven Lang Ontwikkelen en loopbaanbegeleiding.
Voor meer informatie over het project: https://cinop.nl/en/projecten/effective-alumni-policies-and-practices/
Referenties
- Arboportaal. (2022). Wat is de rol van loopbaanbegeleiding bij duurzame inzetbaarheid? Geraadpleegd op 12 juli 2023, van https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/loopbaanbegeleiding/wat-is-de-rol-van-loopbaanbegeleiding-bij-duurzame-inzetbaarheid
- Barnes, S-A., Bimrose, J., Brown, A., Kettunen, J., & Vuorinen, R. (2020). Lifelong guidance policy and practice in the EU : trends, challenges and opportunities. Final report. European Commission; Publications Office of the European Union.
- Ebert, K., Axelsson, L., & Harbor, J. (2015). Opportunities and challenges for building alumni networks in Sweden: a case study of Stockholm University. Journal of Higher Education Policy and Management, 37(2), 252-262. https://doi.org/10.1080/1360080X.2015.1019117
- Gallo, M. L. (2018). How are graduates and alumni featured in university strategic plans? Lessons from Ireland. Policy and Practice in Higher Education, 22(3), 92-97. http://dx.doi.org/10.1080/13603108.2017.1397065
- McDearmon, J. (2013). Defining alumni relations in vocational education. Journal of Vocational Education Research.
- Rodriguez, A., & Garcia, L. (2020). Alumni relations in European VET systems: Challenges and opportunities. Journal of Educational Policy.
Gerelateerd
- Alles
- Berichten en blogs
- Europese ontwikkelingen
- Evenementen
- Guidance-projecten
- Kennisbank
- Nationale ontwikkelingen
- Publicaties en onderzoek